ذرات بنیادی در اواسط قرن بیستم، آنقدر زیاد (چند صد عدد) بودند که خیلی اوقات به دلیل آشفتگی و دسته بندی های زیاد، از آنها به عنوان باغ وحش تعبیر می شد. اما واقعیت این بود که این چند صد ذره، ذرات مرکب بودند. با گذشت زمان و با انجام آزمایش های بیشتر در شتاب دهنده ها، تعداد نهایی ذرات بنیادی در مدل استاندارد به ۱۲ محدود شد.
دسته بندی ذرات بنیادی
در فیزیک ذرات بنیادی به دو دسته ی کوارک ها (رنگ بنفش) و لپتون ها (رنگ سبز) تقسیم می شوند. که هر یک دارای ۶ ذره ی بنیادی هستند. از طرفی ذرات نیرو (رنگ قرمز) به نام های گلوئون (ذره هسته ای قوی)، فوتون (ذره ی نور)، بوزون w و z (ذرات هسته ای ضعیف) هم در این طرح دیده می شوند. مدل استاندارد با استفاده از ۱۷ ذره -نیروی بنیادی، قادر است، برهمکنش حدود ۲۰۰ ذره ی دیگر را توصیف کند. این ذرات اجزای سازندهی ماده در طبیعت هستند، اما علاوه بر ماده پادماده هم در کائنات وجود دارد. بنابراین هر یک از این ذرات، همتایان پادذره ای دارند که پادماده ی موجود در طبیعت را می سازند. ذره ی نیروی گرانشی، یعنی گراویتون در این طرح دیده نمی شود.
